Call backspread stratejisi, bir hisse senedinde onemli yukselis veya bu gerceklesmezse satis gelmesini beklediginiz bir donemde uygulayabileceginiz ve vade basinda maliyetsiz olarak alabileceginiz bir pozisyondur. Dusuk uygulama fiyatli bir call opsiyonunun satimini ve daha yuksek uygulama fiyatli iki call opsiyonunun satisi ile olusturulur. Satilan call opsiyonu daha yuksek fiyatli oldugu icin alinan iki call opsiyonunun maliyetini karsilamak icin kullanilabilir ve toplamda nakit cikisi gerektirmez. Eger hisse fiyatinda yukselis yerine onemli bir dusus bekliyorsaniz bu stratejiyi put opsiyonlari ile uygulayarak put backspread pozisyonu da alabilirsiniz.

Varsayim olarak vadeyi 2 ay, hisse spot fiyatini 100$, volatiliteyi %17, temettu ve faizi %0 alalim. Bu durumda 98 uygulama fiyatli call opsiyonunu 3.84’e satip 102 uygulama fiyatli call opisyonunu 1.89’a alabilirsiniz. Toplamda 3.84-2*1.89= -0.06$ maliyet olacaktir yani hesabiniza 0.06$ girecektir. Boylece vade basinda hicbir nakit cikisi yasamadan bu pozisyonu alabiliriz. Ilk olarak kar-zarar grafigine bakalim. Vade sonunda hisse fiyati 98 ve altinda olursa tum opsiyonlar degersiz oldugu icin kar veya zarar olusmuyor. 102 ise en buyuk zarar noktasi cunku bu noktada short oldugumuz call opsiyonu 4$ ITM durumda ve long oldugumuz 102 uygulama fiyatli opsiyonlardan kar edemiyoruz. Bu yuzden maksimum zarar icin hisse fiyatinin 102 olmasi gerekiyor. Tekrar basabas noktasina gelmemiz icin ise hisse fiyatinin vade sonunda 106 olmasi gerekiyor cunku bu noktada short oldugumuz opsiyon degeri 8$, long oldugumuz call opsiyonlarin bir tanesi ise 4$ degerinde ve toplamda kar zarar olusmuyor. Vade basinda hisse fiyatinin 100$ oldugunu dusunursek vade sonuna kadar en az %6’lik bir yukselis olmasi gerektigini goruyoruz. Iste bu yuzden fiyatinda onemli yukselisler bekledigimiz hisselerin secilmesi onem kazaniyor. Eger fiyattaki artis %6’nin altinda kalirsa vade sonunda kar edemiyoruz ama tabii ki vade sonuna kadar pozisyonu tutmamiz gerekmiyor.

Vade boyunca neler oldugunu yine asagidaki grafikte farkli tarihler icin goruyoruz. Ornegin pozisyonun alindigi gun itibariyle hisse fiyati 100’un uzerine cikar cikmaz kara gecmeye basliyoruz ama vade 30 gun kalana kadar beklersek basabas noktamiz 104’e kadar cikiyor. Sagdaki grafikler ise vade basindan sonuna kadar hisse fiyatinin 100$ seviyesinde kalmasi halinde toplam zararin yavas yavas 2$’a kadar artacagini gosteriyor. Soldaki delta grafigi baslangic itibariyle delta degerinin 0.17 oldugunu gosteriyor yani hissedeki her 1$ yukselis toplam pozisyon degerinin 0.17$ artacagini gosteriyor. Vade azaldikca ve hisse fiyati ayni kaldikca ise delta degeri azaliyor cunku short olunan 2 opsiyonun delta degerleri hizla azaliyor. Toplam delta degerinin 0.17’de kalmasi icin hisse fiyatinin da yukselmesi gerekecek. Eger hisse fiyati 100$’da sabit kalirsa 26 gun kala delta negatife geciyor yani bu noktadan itibaren vade basinda bullish bir pozisyona sahip olmamiza ragmen hisse fiyatindaki artis toplam pozisyon degerini dusuruyor. Bu garip geliyorsa soyle dusunebiliriz. Vadeye o kadar az kalmis ki artik hisse fiyatindaki yukselis, short oldugumuz opsiyon degerini artirarak muhtemel zararimizi artiyor ancak long oldugumuz opsiyonlara cok OTM olmalari nedeniyle yeterince deger kazandiramiyor. Yani baslangicta bullish oldugumuz pozisyondan artik umudu kesip hisse fiyatinda dusus ister gibi garip bir duruma dusuyoruz cunku yeterince dusus olur ve hisse fiyati 98’in altina inerse zarar etmekten kurtulacagiz. Bu garip duruma dusmemek icin pozisyon greek degerlerini surekli takip etmeniz gerekiyor.

Gamma degeri vade basinda 0.043 ve vadeden bagimsiz olarak hisse fiyati 102 civarindayken gamma degeri de en yuksek seviyesine yukselmis oluyor ki bunun sebebi long oldugumuz opsiyonlarin 102 seviyesinde ATM hale gelmeleri ve delta degerlerinin bu noktada hizla degismeleri. Vega degeri ise genel olarak pozitif durumda ki zaten net 1 opsiyon long oldugumuza gore vega long olmamiz beklersiniz yani beklenen opsiyon volatiliteleri artarsa pozisyon deger kazanacaktir. Theta degeri ise negatif durumda yani zaman aleyhimize calisiyor. 2 opsiyon long oldugumuz icin bu durum pek degismiyor. Hisse fiyati yukseldikce farkli vadeler ve farkli hisse fiyatlarinda theta degeri degismekle birlikte negatif olmaya devam edecek. Cok dusuk fiyatlarda ise long oldugumuz opsiyonlar o kadar dusuk degerlere ulasiyor ki theta degerleri onemsizlesiyor ve short oldugumuz opsiyonun pozitif theta degeri one cikiyor ve toplamda pozitif theta degeri olusuyor. Bu pozisyonda genel olarak negatif theta degerine sahibiz cunku theta’dan degil hisse fiyatindaki yukselis ile kazanc saglamaya calisiyoruz yani zaman genelde aleyhimize, hisse fiyatindaki yukselis ise leyhimiza calisiyor.

Eger pozisyonu aldiktan sonra hisse fiyati yukselir kara gecerseniz ve eger hisse fiyatindaki yukselisin devamini bekliyorsaniz short oldugunuz opsiyonu kapatarak sadece long opsiyonlari tutmayi dusunebilirsiniz veya short opsiyonu sattiktan sonra yukselisin son bulacagini dusundugunuz seviyeye denk gelen uygulama fiyatli call opsiyonlarini satarak bull call spread pozisyonuna donebilirsiniz.

 

Bazen zararda oldugunuz bir hisse senedinden umudu kesersiniz. Degil kara gecmek zararimin bir kismini cikartayim hemen satacagim diye dusunursunuz. Iste bu tur durumlarda sizi dustugunuz cukurdan kurtarmaya yardim edecek bir strateji icin burada anlatacagim repair stratejisine bakabilirsiniz. Bir cesit front spread olan bu strateji icin elinizde hisse senedi olmasi lazim. Bunun uzerine 1 call opsiyonu alip daha OTM olan 2 call opsiyonu satarak repair stratejisini uygulayabilirsiniz. 1 call alip 2 tane satiyoruz ama elimizde hisse senetleri de oldugu icin toplamda acik bir pozisyonumuz omluyor. Eger elinizde hisse senedi yoksa ve sadece call opsiyonlariyla yoluyla bunu denerseniz nette short pozisyon almis olursunuz ve hissede buyuk bir yukselis olmasi durumunda ciddi zararlar edebilirsiniz. Bu yuzden elinizde hisse yoksa risk kontrolu cok daha dikkatli yapilmalidir.

Ornek olarak 110$’a aldiginiz hissenin fiyatinin 100$’a indigini dusunelim. Buradan itibaren tek amaciniz zararinizi cikarmak ise ve hisse daha fazla yukselse bile umrunuzda olmayacak ise 1 adet 100 uygulama fiyatli call opsiyonu alip 2 adet 105 uygulama fiyatli call opsiyonu satabilirsiniz. Varsayim olarak volatiliteleri %25, vadeyi 2 ay, faiz ve temettuyu %0 olarak aliyoruz. Aldiginiz 100 Call opsiyonunun fiyati 4.04 sattiginiz opsiyonun fiyati ise 2.11. Islem sonunda maliyetiniz 4.04-2.11*2=-0.18 oluyor yani vade basinda herhangi bir maliyet olmadigi gibi hesabiniza 0.18$ giriyor. Eger hisse vade sonunda 100$’in altindaysa tum call opsiyonlari degersiz olacaktir. Maksimum kar icin ise hissenin 105$’a cikmasi yeterli olacaktir cunku bu noktada hem hisseden hem de long oldugunuz call opsiyondan 5$ olmak uzere toplam 10$ kardasiniz yani hisseyi aldiginiz fiyat olan 110$’a gore zararinizi cikartmis durumdasiniz. Eger hisse 105$’in da uzerine giderse bunun size bir faydasi olmayacak. Iste bu yuzden beklentinizin cok yuksek olmadigi hisseler icin daha uygun bir stratejidir. Asagidaki grafiklerde ilk olarak kar-zarar durumunu goruyoruz. Birinci grafik vade basindan itibaren 4 farkli tarihte farkli hisse fiyatlarina gore kar-zarar durumunu gosteriyor. Ikinci grafik ise hissenin vade basindan itibaren 100$ fiyatta kalacagi varsayimiyla kar-zarar durumunun nasil degisecegini gosteriyor. Dikkat ederseniz ikinci grafikte vade basinda negatif deger var. Bu negatif deger opsiyon pozisyonunun vade basinda 0.18 nakit girisi saglamasiyla baslamasindan kaynaklaniyor. Zaman gectikce ve hisse fiyati yerinde saydikca pozisyon theta degerinin pozitif olmasi toplam pozisyon degerini artiriyor. Son 10 gunde ise theta hizla negatife geciyor ve call opsiyonlari vade sonunda degersiz oluyor.

Delta degeri vade basinda 0.85 seviyesinde. Eger hisse fiyati 100$’da kalmaya devam ederse toplam delta degeri yavas yavas yukselecektir. Bunun nedeni long oldugunuz call opsiyonda delta degerinin cok fazla degismemesi ancak short olunan opsiyonlarin delta degerlerinin gerilemeye baslamasi.

Gamma degeri ise vade basinda -0.032 ile basliyor. Ilk gamma grafiginde hangi vadeye bakarsak bakalim hisse fiyatinin 105$ civarinda olmasi durumunda gamma degerinin negatif oldugunu goruyoruz. Bunun nedeni 105 uygulama fiyatli 2 call opsiyonu short olmamiz ve fiyatin 105’e yaklasmasi halinde toplam delta degerimizin hizla gerilemesi. Fiyat 95’e duserse vade basinda yine negatif olan delta degerinin vade sonuna dogru pozitife gectigine dikkat edin.

Vega degerlerin baktimizda ise genel olarak negatif theta agirlikli bir pozisyon oldugunu goruyoruz ki nette 1 opsiyon short oldugumuza gore bunu bekliyor olmaniz lazim. Sadece vade sonunda dogru fiyat hala 100$ veya altindaysa vega long duruma geciyoruz cunku long oldugumuz 100 Call opsiyon opsiyonunun ITM olmasini istiyoruz.

Theta degeri ise yine net short opsiyon pozisyonu nedeniyle pozitif basliyor. Fiyat 105 civarindayken pozitif, 100’un altindayken ise negatif olma egilimi var. Eger fiyat 100$’da sabit kalirsa theta son 10 gune kadar pozitif seyrederken daha sonra hizla negatife geciyor. Bu tur pozisyonlar tasinirken greek degerlerinin ne kadar onemli olabilecegini bu grafiklerdeki degerlerin vade ve baz varlik fiyatina gore ne kadar cabuk pozitif ve negatif degerler arasinda gidip geldigine bakarak anlayabiliriz.

 

 

Daha once inceledigimiz spread pozisyonlarinda alinan ve satilan opsiyon sayilari birbirine esitti. Simdi ise bu sayilarin esit olmadigi spread pozisyonlarina geciyoruz. Bu tur spread pozisyonlarinin genel adi ise “ratio spread” olarak bilinir. Ratio yani oran denmesinin sebebi alinan ve satilan opsiyon sayilari arasinda bir oran olmasidir. Ilk olarak put opsiyonlari ile olusturulan ve bearish bir pozisyon olan front spread stratejisini inceleyelim.

Bu stratejiyi uygulamak oncelikle temel olarak begendiginiz bir hisse senedine ve bu hissenin kisa vadede dusecegi gorusune ihtiyaciniz var. Hisse senedi fiyati beklediginiz gibi biraz duserse bu pozisyon kazanc saglayacaktir. Eger tahmininizden cok daha fazla duserse kar etmediginiz gibi onceden belirlediginiz sabit bir fiyatla bu hisse senedini almak zorunda kalacaksiniz ama zaten temel olarak bastan begendiginiz bir hisse senedi oldugu icin alip tutmak sorun olmayacaktir.

Ornek olarak 100 TL fiyatli begendiginiz bir hisse senedinin onumuzdeki iki ayda 92 TL civarina dusmesini bekliyorsunuz ve bu dususten kazanc saglamak istiyorsunuz diyelim. Ayrica hisse tahminlerinizden daha fazla duserse 88 TL karsiliginda hisseyi almayi kabul ediyorsunuz. Bu durumda yapmaniz gereken 96 TL uygulama fiyatli put opsiyonunu alip 92 TL uygulama fiyatli 2 put opsiyonunu satmak olacaktir. Varsayim olarak opsiyon vadelerini 2 ay, volatiliteyi %25, temettu ve faizi ise %0 olarak aliyoruz. Bu durumda 96-Put opsiyonu 2.28 TL, 92-Put opsiyonu ise 1.12 TL fiyata sahip olacaktir yani 2.28-2*1.12=0.04 TL maliyetiniz olacaktir. Gordugunuz gibi pozisyonun ilk basta size herhangi bir maliyeti yok cunku aldiginiz put opsiyonun parasini sattiginiz put opsiyonlariyla oduyorsunuz. Asagidaki grafikler yardimiyla analize baslayalim. Oncelikle eger opsiyon uzmani degilseniz (zaten uzman kisilerin bu sitede yazilanlari okumasina ihtiyaclari yok) analize baslamadan once sessiz sakin bir yerde oldugunuzdan emin olmanizi tavsiye ederim cunku yeni baslayanlar icin biraz kafa karistirici olabilir. Soldaki grafiklerde her bir cizgi pozisyon alindiktan sonra farkli vadelerde farkli baz varlik fiyatina denk gelen degerleri gosteriyor. Sagdaki grafiklerde ise baz varlik fiyatinin vade boyunca hic degismeden vade basindaki fiyatta (100TL) kaldigini varsayarak opsiyon degerlerinin nasil degistigini gosteriyor.

Ilk grafikteki kirmizi cizgi vade basinda baz varlik olan hisse fiyatindaki hareketlere bagli olarak kar/zarar durumunun nasil degistigini gosteriyor. Ozellikle 96 TL seviyesine odaklanalim. Kirmizi cizgi bize bu fiyata dogru gittikce zararimizin artacagini gosteriyor. Bunun nedeni 96-Put opsiyonuna karsilik 2 adet 92-Put opsiyonu short durumda olmamiz ve vadeye cok uzun bir sure oldugu icin bu iki short opsiyonun toplam pozisyon degerini asagiya cekmesi. Ancak eger fiyat 96TL’ye gelip bu noktada sabitlerse zamanla pozisyon degerinin pozitife gectigini turuncu cizgi gosteriyor. Turuncu cizgi uzerinde 96TL’ye denk gelen deger zararda degil karda oldugumuzu gosteriyor yani vade 60 gunden 30 gune inerken zarardaki pozisyon kara gecmis! Tabii ki bunun nedeni theta degerinin pozitif olmasi ki bunu ilk theta grafiginde 60 ve 30 gun vadeli cizgilerde degerin pozitif olmasindan da anlayabilirsiniz. Vadeyi 30’dan 15’e dusurursek karimizin daha da arttigini goruyoruz. Vade kisaldikca short oldugumuz opsiyonlarin degerleri ve vade sonunda short oldugumuz opsiyonlardan para kaybetme ihtimalimiz azaliyor. Iste bu nedenle pozisyon vade kisaldikca deger kazaniyor. Ancak fiyat 96TL’de kalmaya devam ederse vade sonunda para kazanamiyoruz cunku aldigimiz put opsiyonundan kar etmemiz icin fiyatin 96TL’nin altina inmesi gerekli. Vade sonundaki kar-zarar durumunu da koyu mavi cizgi gosteriyor. Gordugunuz gibi 100TL ve 96TL arasindaki bir vade sonu fiyati, size hicbir kar veya zarar getirmiyor. 96TL ve 88TL arasinda ise degisen oranlarda kar ediyorsunuz. Maksimum kar ise 92TL’de yani short oldugunuz opsiyonlarin uygulama fiyatinda. Basabas noktasi ise 88TL yani eger hisse fiyati 88TL’nin altina duserse bu stratejiden zarar ediyorsunuz ama basta dedigim gibi bu hisseye olan guveniniz yuksek ise iki ay once fiyati 100TL olan hisseyi vade sonunda 88TL’ye almak sizi fazla uzmemeli. Ikinci kar-zarar grafigi ise hisse fiyatinin vade boyunca baslangic fiyati olan 100TL’de sabit kalmasi durumunda pozisyon degerinin gunler gectikce nasil degisecegini gosteriyor. Baslangicta 0’a yakin olan pozisyon degeri her gun biraz daha artiyor (pozitif theta) ve vadeye yaklasik 20 gun kalmisken bu deger tekrar dusmeye basliyor yani theta negatife donuyor. Theta degerindeki bu seyri sag taraftaki theta grafiginde de gorebilirsiniz. Pozitif baslayan theta yaklasik 20 gun kala negatife gecerek aleyhinize calismaya basliyor.

Soldaki Delta grafigi bize vade basinda az da olsa delta pozitif bir pozisyona sahip oldugumuz gosteriyor yani hisse fiyati yukselirse pozisyon degeri artacak. 1 put long 2 put short oldugumuzu dusunurseniz cok da mantiksiz gelmeyecektir. Soldaki kar-zarar grafigi hisse fiyatinin vade baslinda 100’den 96’ya dusmesi halinde pozisyonun zarara gececegini soyluyordu, delta grafi de boyle bir durumda delta degerinin 0.06’dan 0.16’ya yukselecegini gosteriyor yani hisse fiyatindaki yukselis pozisyon degerini baslangic noktamiza gore daha pozitif bir sekilde etkiliyor. Hisse fiyatinin 96TL’ye dusmesi ile 0.16’ya yukselen delta degeri zamanin gecip vadenin kisalmasi ile dusmeye basliyor. Oyle ki 0.16 olan deger vade 15 gune dustugunde -0.1’e dusuyor yani bu noktada artik hisse fiyatinin yukselmesi degil dusmesi isimize geliyor! Bunun nedeni artik vadenin cok kisalmis olmasi ve hisse 96TL’de kalmaya devam ederse toplam pozisyon degerinin 0’a dusecek olmasi. Iste bu yuzden artik hissenin biraz dusmesini ve long oldugumuz put opsiyonunun ITM olmasini istiyoruz. Simdi de sagdaki delta grafigine bakalim. Burada hisse fiyatinin vade boyunca 100TL’ye sabitlendigini hatirlayin. Eger her gun fiyat 100TL olursa vade basi itibariyle pozitif olan delta, yaklasik 40 gun kala negatife geciyor yani pozisyon bu tarih itibariyle hisse fiyatinda dusus gormek istiyor. Bunun nedeni yine long oldugumuz 96-Put opsiyonu icin 100TL’lik hisse fiyatinin cok yuksek kalmasi.

Soldaki gamma grafigi hisse fiyatindaki degisime gore delta degerinin nasil degistigini gosteriyor. Vade basinda negatif delta sahibiyiz cunku hisse fiyati arttikca delta degeri dusuyor. Vadeye 15 gun kaldiysa ve hisse fiyati hala 100TL ise gamma pozitif bir deger cikmis oluyor cunku artik bu noktada hisse fiyatindaki yukselis delta degerini daha az negatif bir noktaya goturuyor. Simdi de 3 gun kala hisse fiyatinin 92 TL oldugun dusunelim. Bu durumda yani short olunan put opsiyonlarinin ATM oldugu noktada hissedeki en ufak yukselis ve dusus toplam pozisyon degerinin azalmasina neden oluyor! Cunku hisse fiyati yukselirse long oldugumuz put opsiyondan darbe yiyoruz ama duserse de short olunan put opsiyonlari aleyhimize calisiyor. Bu nedenle 92TL’nin biraz altinda delta pozitif biraz uzerinde ise delta negatif bir durumdayiz ve bu seviyedeki delta degisimi cok hizli oldugu icin de gamma buyuk oranda negative yani hissedeki en ufak yukselis delta degerini maksimum hizla indiriyor.

Soldaki vega grafigi vade basinda vega short durumda oldugumuzu gosteriyor yani volatilitelerdeki dusus isimize geliyor. Toplam 1 put short pozisyonda oldugumuz icin bunu bekliyor olabilirsiniz ama sagdaki vega grafigi zaman gectikce vega degerinin pozitife donecegini soyluyor. Bunun nedeni bir noktadan itibaren hisse fiyatinin asagi gitmesi gerekliligi cunku hisse baslangic fiyatinda kalirsa vade sonunda para kazanamayacagiz. Soldaki vega grafine donersek ornegin 15 gun kala hisse fiyatinin yaklasik 98TL olmasi durumunda vega degerinin sifir olacagini soyluyor. Fiyatin 98’in uzerine cikmasi durumda vega long oluyoruz cunku hisse fiyatinin hareketlenerek asagi dogru gitmesini istiyoruz. 3 gun kala ise 92TL civarinda vega degeri minimum noktada cunku 92TL zaten maksimum kar elde etmemiz icin hissenin vade sonunda olmasi gereken yer. Vade sonuna 3 gun kaldigina gore artik volatilite istemez durumdayiz.

Soldaki theta grafinde baslangic itibariyle theta long oldugumuzu goruyoruz. Eger hisse fiyati duserse theta degeri artiyor. Vade basinda hisse fiyatinin 100’den 92’ye dustugunu varsayalim. Bu dusus nedeni ile pozisyon degeri -1.34TL olacaktir ama bu nokta ayni zamanda theta degerinin de maksimum oldugu yer yani hisse fiyati burada kaldikca theta lehimize calisacaktir ve -1.34 olan pozisyon degeri vade sonunda 4TL olacaktir yani once hizla kaybediyoruz ama sonraki 60 gunde theta bizi zarardan maksimum kara goturuyor. Oyle ki 3 gun kala theta degerinin 0.25 oldugunu goruyoruz yani bir gunde pozisyonda degeri 0.25TL artacaktir.

 

Collar ve Covered Call elinde hisse senedi bulunan ve gelirini artirmak isteyen yatirimcilarin en cok kullandiklari iki stratejidir. Bu yuzden bu iki stratejiyi daha ayrintili inceleyelim. Elimizde 100 TL maliyetli hisse senedi oldugunu, opsiyonlarin 2 ay vadeli ve %25 beklenen volatiliteye sahip olduklarini varsayiyoruz. Ayrica temettu ve faizi %0 olarak dusunelim. Bu durumda 102 uygulama fiyatli call opsiyonunu 3.16 TL’ye satarak covered call pozisyonu almis oluruz. Vade sonunda maksimum kar, opsiyon satisindan gelen 3.16 ile hisse fiyatinin 2 TL yukselmesi ile olusan karin toplami olan 5.16 olur. Fiyatin asagi gitmesi halinde ise basabas noktamiz 96.84 (100-3.16) olacaktir. Hisse fiyatinin daha asagiya dusmesi halinde hisse fiyatindaki dusus ile birebir zarar olusacaktir.

Collar pozisyonunda ise 102 uygulama fiyatli call satisina ek olarak 98 uygulama fiyatli put opsiyonunu 3.08 TL’ye satin aliyoruz. Bu durumda cebimize sadece 0.08 TL kaliyor. Maksimum kar potansiyelini bulmak icin call opsiyon uygulama fiyati (102) ile baslangic noktasi (100) arasindaki farka 0.08’i ekliyoruz ve 2.08 TL’ye ulasiyoruz. Basabas noktamiz ise 100-0.08=99.92 TL oluyor yani covered call pozisyonuna gore daha erken zarar etmeye basliyoruz ama fark olusacak zararin 1.92 TL ile sinirli olmasi cunku aldigimiz put opsiyonu hisse fiyatinin 98’in altina dustugu durumlarda bizi koruyor. Asagidaki grafiklere bakalim:

Ilk grafikte vade basinda baz varlik fiyatindaki degisime gore kar zarar gelisimini goruyoruz. Covered call icin hem kar hem de zarar potansiyellerinin daha yuksek oldugu goruluyor. Vade sonundaki durum da farkli olmayacaktir yani covered call biraz daha kar potansiyeli sunuyor ama hisse fiyatinda buyuk bir dusus olmasi durumunda onemli bir koruma saglamiyor. Bu nedenle covered call stratejisi, elinizdeki hisse senedinin ve piyasanin guclu oldugunu dusunuyorsaniz yani onemli bir korkunuz yoksa daha uygundur. Ancak eger piyasada ani bir dusus riski goruyorsaniz ve buna ragmen az da olsa yukari yonlu harekete bagli kar potansiyeli goruyorsaniz collar pozisyonu daha uygundur. Eger geceleri daha rahat uyumak istiyorsaniz veya piyasayi yakindan takip edemeyeceginiz gunler gecirecekseniz yine koruma gucu daha yuksek olan collar stratejisi daha uygun olacaktir.

Delta grafiklerine bakacak olursak covered call pozisyonunun daha yuksek delta degerlerine sahip oldugunu goruyoruz. Collar pozisyonunda satin aldigimiz put opsiyonu delta degerini 0’a yaklastiriyor yani toplam pozisyonun baz varlik olan hisseye olan duyarliligi cok azaliyor ki zaten collar ile yapmak istedigimiz de guvenli bir pozisyona sahip olmak. Hisse fiyati dustukce covered call delta degeri artiyor cunku elimizdeki hissenin delta degeri 1 ve artik cok OTM olan call opsiyonunun delta degeri 0’a gidiyor ve toplam delta 1’e yaklasiyor yani elimizdeki covered call pozisyonunun sadece hisseye sahip olmaktan pek bir farki kalmiyor.

Covered Call gamma degeri ise sadece opsiyon short oldugumuz icin surekli negatif durumda. Collar pozisyonunda ise hisse fiyati asagi gidince toplam gamma pozitif oluyor yani delta, hisse fiyati ile paralel olarak yukseliyor. Bunun sebebi ornegin hisse fiyatinin 90’dan 92’e yukselirken elimizdeki put opsiyonunun delta degerindeki dususun (-0.79’dan -0.72’ye) call opsiyon delta degerindeki artistan (-0.12’den -0.17’ye) az olmasi. Bunun bir diger sonucu hisse fiyatinin 100’un altindayken fiyat artislarindan elde edilen kazancin hisse fiyatinin 100’un uzerindeyken olusan kazanclara gore daha fazla olmasi. Ornegin hisse fiyati 90’dan 92’ye cikarken toplam 0.21 TL deger artisi, 92’den 94’e yukselirken ise 0.25 TL deger artisi oluyor yani kazanclar artarak devam ediyor ancak hisse fiyati 100’un uzerindeyse ve yukselmeye devam ediyorsa deger artislari azalarak devam ediyor.

Covered call vega degeri surekli negatif cunku opsiyon short durumdayiz. Collar pozisyonunda ise hisse fiyati 100’un uzerindeyken vega short durumdayiz cunku elimizdeki short call opsiyonu long oldugumuz put opsiyonuna gore volatiliteye daha duyarli ayrica maksimum kar icin gerekli olan 102 seviyesini asmis bulunuyoruz ve mumkunse vade sonuna kadar hisse fiyatinin hic degismemesini istiyoruz.

Call opsiyonu short oldugumuz icin covered call pozisyonunda theta her gun bizim icin calisiyor yani pozitif bir theta degerine sahibiz ama collar pozisyonunda hisse fiyati dustukce theta negatif, hisse fiyati yukseldikce theta pozitif oluyor. Fiyatin 105 oldugu bir durumda put opsiyonu zaten degersiz olacagi icin short oldugumuz call opsiyonunun theta degeri one cikiyor ve gecen her gun lehimize isliyor.

 

Daha once faizin opsiyon fiyatlari uzerindeki etkisi uzerinde pek durmamistim ama collar stratejisi bunun icin iyi bir firsat. Turkiye gibi faiz oranlarinin yuksek oldugu ulkelerde TL cinsi varliklarin future fiyatlari yuksek olacaktir. Future fiyatin yuksek olmasi ise opsiyon fiyatlarini ciddi sekilde etkileyecektir. Opsiyon fiyatlamasinin geregi olarak future fiyatinin kullanilmasi ve future fiyatlarinin yuksek faiz nedeniyle yukselmesi call fiyatlarini put fiyatlarina gore daha pahali yapacaktir. Ornek olarak baz varlik fiyatini 100, volatiliteyi %25 ve vadeyi 3 ay olarak alalim. Faiz oranini ise %0 yerine %7 varsayalim. Bu durumda 100 uygulama fiyatli call fiyati 5.81, put opsiyonu ise 4.1 olacaktir. Eger 0 maliyetli bir collar stratejisi uygulamak istersek su sekilde olusturabiliriz:

Elinizdeki hisse senedine ek olarak 106 uygulama fiyatli call opsiyonunu 3.24’e satip 98 uygulama fiyatli put opsiyonunu ayni fiyata satin alabilirsiniz. Bu durumda elinizde %6 kazanc potansiyelli ve %2 asagi riski olan bir portfoy olusur. Pozisyon alindigi gun itibariyle baz varlik fiyatindaki degisimlere gore olusacak greek degerleri ve kar zarar grafiklerini asagida goruyoruz. Vade sonu kar zarar profili yuksek faiz nedeniyle daha cekici gorunuyor. Greek degerleri faizin %0 oldugu ornege benziyor ancak theta degeri biraz farkli. Long olunan put opsiyonunun theta degeri, short olunan call opsiyon theta degerine gore daha dusuk kaliyor ve toplam theta bu nedenle pozitif oluyor. Burada faizin yuksek olmasi put opsiyonun forward fiyatin yuksek olmasina ve uygulama fiyatina gore daha fazla OTM olmasina neden oluyor ve put opsiyonlarinin uzerindeki negatif theta etkisi azaliyor. Call opsiyonlarinda ise tam tersi bir etki goruyoruz yani yuksek faiz, put opsiyonlarinda theta etkisini kuculturken call opsiyonlarinda theta etkisini buyutuyor.

 

Collar stratejisi elinde hisse senedi bulunan ve hem portfoyunu fiyattaki onemli dususlerden korumak isteyen hem de az da olsa yukari yonlu potansiyele sahip olmak isteyen yatirimcilar icin uygundur. Elimizde fiyati 100$ olan bir hisse senedi oldugunu dusunelim. Hisse senedi sayisi kadar 102 uygulama fiyatli call opsiyonunu satip 98 uygulama fiyatli put opsiyonlarini alirsak hem hisse senedinin 102’ye kadar olan yukselisinden faydalanir hem de muhtemel maksimum kaybimizi 2$ ile sinirlamis oluruz.

Varsayim olarak spot fiyati 100, volatiliteyi %25, faiz ve temettu oranini %0 ve opsiyonlarin vadesini 2 ay olarak alalim. Sattigimiz call fiyati 3.16, aldigimiz put fiyati ise 3.08’dir. Bu durumda hesabimiza 0.06$ yatacaktir. Asagidaki ilk grafikte pozisyonu aldiktan hemen sonra hisse senedi fiyatindaki degisime gore kar-zarar durumunu goruyoruz. Sonraki grafik ise vade sonunu gosteriyor. Eger vade sonunda hisse senedinin fiyati vade basindaki fiyati (100$) ile ayni olursa toplamda 0.08$ kar etmis oluruz cunku iki opsiyonun alim ve satimindan sonra cebimize 0.08$ kalmisti. Hem put hem de call opsiyonu vade sonunda para etmedigi icin elimizdeki hisse ve cebimize kalan 0.08$ toplam portfoy degerimizi olusturuyor. Iste bu yuzden basabas noktamiz 99.92$ oluyor. Hisse senedinin vade sonu fiyati 99.92$’un ustundeyse kar altindaysa zarar ediyoruz.

Hisse fiyati vade sonunda 105 olursa put opsiyonu degersiz oluyor ancak sattigimiz call opsiyonu nedeniyle elimizdeki hisse senedini 102 fiyatla satmak zorunda kaliyoruz. Sonucta elimizde 102$ nakit ve ayrica ilk opsiyon islemlerinden kalan 0.08$ kaliyor. Toplam karimiz 2.08$ oluyor. Bu nedenle collar stratejisi cok yukselmesini beklediginiz hisseler icin uygun degildir. Vade sonunda hisse fiyati 95 olursa bu sefer de call opsiyonu degersiz olacaktir. Put opsiyonu nedeniyle elinizdeki hisse senedini 98’e satacaksiniz. Bastaki 0.08$’I de eklersek toplam 98.08$ nakit ile vade sonuna ulasmis olursunuz. Hisse senedi 5$ dusmus olmasina ragmen sizin zarariniz 1.92$ ile sinirli kalacaktir.

Delta oranina bakacak olursak baslangic itibariyle bu degerin 0.16 oldugunu goruyoruz. Hisse senedinin delta degeri 1, call opsiyonunun delta degeri 0.44 ve put opsiyonunun delta degeri -0.4 oldugu icin ve call opsiyonunu sattigimiz icin toplam delta degeri 1-0.44-0.4=0.16 oluyor. Delta degerinin pozitif olmasi da hisse senedi fiyati arttikca portfoy degerinin artacagini gosteriyor ki zaten ilk grafikte de bunu goruyoruz. Delta degeri baslangic hisse fiyati olan 100’den uzaklastikca geriliyor cunku fiyat dustukce put opsiyonu delta degeri, fiyat yukseldikce ise sattigimiz call opsiyonu delta degeri -1’e dogru gidiyor ve toplam pozisyon delta degerini dusuruyor. Bunu su sekilde dusunebiliriz: Baslangicta opsiyonlar OTM oldugu icin toplam portfoy degeri hisse senedi fiyatina daha duyarli oluyor. Daha sonra fiyat cok yukselir veya duserse karimiz 2.08 ve zararimiz 1.92 ile sinirli oldugu icin hissedeki fiyat hareketlerinin toplam portfoy degerine olan etkisi azaliyor.

Gamma degeri ise pozisyon ilk alindiginda 0 civarinda. Bunun nedeni delta degerinin hisse fiyati 100 $ seviyesindeyken fazla hareketli olmamasi. Alinan put ve satilan call opsiyonlarinin gamma degerleri birbirini etkisizlestiriyor. Hisse fiyati yukari giderse call opsiyonu, hisse fiyati asagi giderse ise put opsiyonu ATM olmaya dogru gidecegi icin ve ATM opsiyonlarin gamma degeri yuksek oldugu icin hisse fiyati yukari giderse short olunan call opsiyonu nedeniyle toplam gamma dusecek ve negatif olacak, hisse fiyati asagi giderse long olunan put opsiyonu nedeniyle toplam gamma degeri artacak ve pozitif olacaktir. Bunun bir diger anlami ise soyle ozetlenebilir. Delta grafiginde gordugunuz gibi hisse fiyati 100$’nin altindayken delta ve hisse fiyati beraber yukselecek, hisse fiyati 100$’nin uzerindeyken ise hisse fiyati yukseldikce delta dusecektir.

Portfoy vega degeri baslangicta call ve put opsiyonlarinin vega degerlerinin biribirine yakin olmasi sebebiyle 0 duzeyinde. Bir baska ifadeyle opsiyon volatiliteleri esit derecede artsa bile call ve put opsiyon degerlerindeki artis birbirlerini etkisizlestirecektir. HIsse fiyati 100’un uzerine cikarsa short olunan call opsiyonu ATM olacak ve vega degeri daha baskin olacaktir. Boylece toplam vega negatife donecektir. Maksimum kazanci elde etmek icin hisse fiyatinin 102 veya uzerinde olmasi gerektigini biliyoruz. Dolayisiyla hisse fiyati bu seviyelere geldikten sonra artik volatilite istemiyoruz cunku yukselen volatilite hisse fiyatinin tekrar 102 seviyesinin altina inmesi ihtimalini artiracak yani maksimum kazanci elde etme ihtimalini azaltacaktir. Tabii ki bu durumun tersi hisse fiyatinin dusmesi ile gecerli olacaktir yani hisse fiyati dustukce long olunan put opsiyonun vega degeri, OTM ve short olunan call opsiyonunun negatif vega degerinden daha buyuk olacak ve toplam vega degeri pozitif olacaktir.

Theta degeri de hisse fiyati 100$ duzeyindeyken 0’a yakin olacaktir. Fiyat yukseldikce short olunan ve ATM olmaya yakin call opsiyonunun theta degeri, long olunan yani negatif theta degerine sahip put opsiyonunun theta degerine gore daha buyuk olacak ve toplam theta degeri pozitif olacaktir. Bunu su sekilde dusunebilirsiniz. Hisse fiyati ornegin 105 olduysa zaten maksimum kazanca ulasmak icin gerekli 102 seviyesinin uzerinde oldugu icin gecen her gun leyhinize isleyecek ve toplam kar 2.08’e dogru yukselecektir. Hisse fiyati ornegin 95 olduysa her gun aleyhinize geciyor demektir. Fiyat bu seviyede sabit kalirsa toplam zarar her gun yavas yavas artacak ve vade sonunda 1.92$ olacaktir.

 

Bir hisse senedi fiyati uzerine spekulasyon yapmak istiyorsaniz hesap gayet basittir. Diyelim ki hisse fiyati 10 TL ve fiyatin 1 TL yukselmesini bekliyorsunuz. Bu durumda eger 1 hisse alirsaniz 1 TL kazanmayi beklersiniz. 10 hisse alirsaniz ise 10 TL kar etmeyi beklersiniz yani ne kadar cok hisse alirsaniz o kadar cok TL kar edersiniz. Ne kadar agresif bir pozisyon almak istiyorsaniz yani ne kadar cok potansiyelli bir pozisyon istiyorsaniz o kadar cok hisse almaniz gerekir. Opsiyonlarda ise hesap bu kadar basit olmayabilir. Zaten basit sorulara basit cevaplar pesindeyseniz opsiyon islemi yapmamanizi tavsiye ederim.

Standart long call opsiyon taniminda bu opsiyonun yukari yonlu limitsiz potansiyeli oldugu ifade edilir. Tabii ki bu kulaga hos gelir ve bu yuzden potansiyeli limitli olan call spread’e gore daha agresif yani daha potansiyelli bir strateji olarak kabul edilir. Peki gercekten oyle mi? Sorunun cevabi birden cok degiskene bagli. Eger aldiginiz pozisyonu 1 saat sonra satmayi dusunuyorsaniz long call pozisyonunun bull call spread’e gore daha agresif bir pozisyon oldugunu soyleyebiliriz ama pozisyonu daha uzun sureli dusunuyorsaniz hesap kitap yapmak zorundasiniz.

Long call pozisyonunun yukari yonlu limitsiz bir potansiyeli oldugunu soyledik ama oyle hemen heyecanlanmaya gerek yok cunku bugune kadar dunya uzerinde limitsiz bir sekilde yukselen hisse senedi gorulmus degil! HIsse fiyatlarina bakarsaniz yil icinde buyuk fiyat hareketlerinin birkac kere yasandigini ama genelde fiyatlarin yatay ve sakin trendler veya dalgalanmalar seklinde hareket ettigini goruruz. Bu yuzden opsiyon pozisyonu alirken hareketin yonu kadar hareketin hizi ve volatilite degisikliklerini de goz onune almak gerekir.

Ilk olarak asagidaki 1 numarali tabloya bakalim. Baz varlik fiyati: 100, vade: 60 gun, volatilite %35, faiz ve temettu ise %0. Bu durumda 3 ayri strateji uygulanabildigini dusunelim. Birincisi fiyati 5.66 olan 100 uygulama fiyatli yani ITM call opsiyonundan 41 adet almak. Ikinci muhtemel strateji fiyati 3.99 ve uygulama fiyati 104 olan call opsiyonundan 58 adet almak. Ucuncu strateji ise fiyati 1.67 olan 100-104 call spread pozisyonundan 139 adet almak. Dikkat ederseniz her uc stratejinin maliyeti esit ve 232 TL civarinda.

Simdi 2 numarali tabloya bakalim. Burada ilk tabloya gore vadeyi 7 gun azaltip baz varik fiyatini 104’e yukseltiyoruz yani baz varlik olan hissenin ilk tablodaki duruma gore 1 hafta icinde %4 deger kazandigini goruyoruz. Tablonun altindaki yuzdesel degisim bilgisine bakiyoruz. 100 Call pozisyonu %35, 104 Call pozisyonu %39 ve 100-104 Call Spread pozisyonu %27 kazandirmis. En agresif strateji 104 Call pozisyonu olarak gorunuyor.

3 numarali tabloya bakalim. Burada ise baz varliktaki fiyat hareketinin 1 degil 2 haftada gerceklestigini varsayiyoruz. Bu durumda her uc pozisyon da %29 kazandirmis gorunuyor. 3 numarali tabloda sadece call spread pozisyonu 2 numarali tabloya gore daha iyi sonuc uretmis gorunuyor. 100 ve 104 Call pozisyonlarinin sonuclari ise 2 numarali duruma gore kotulesmis.

4 numarali tabloya bakalim. 100 Call pozisyonu %2 ve 104 Call pozisyonu %19 zarar ederken 100-104 Call Spread pozisyonu %40 kazandirmis yani en “agresif” strateji call spread pozisyonu olmus gorunuyor! Peki ne oldu da bize ilk basta en az agresif strateji gibi gorunen call spread en karli pozisyon olup cikti?

Bir long call pozsiyonu aldiginizda kendinizi bir savasa girmis gibi dusunebilirisiniz. Her savasta oldugu gibi burada da dostlariniz ve dusmanlariniz olacaktir. Savasi kazanmak istiyorsaniz ya dostlarinizla olusturdugunuz muttefik guclerin dusman kuvvetleri yeneceginden emin olun ya da yol yakinken dusmanlariniza katilip savasin sonunda kazanan tarafta olun! Normal bir savasta ulkeler bazi prensiplere ve ideallere sahiptir, bu ugurda savasirlar ama sizin savasinizda herhangi bir kisitlama yok dolayisiyla ne gerekiyorsa yapmalisiniz. Peki dost kim dusman kim?

Eger alinan bir long call ise tabii ki dostunuz baz varliktaki yukselis ve volatilite. Dusmanlariniz ise baz varliktaki dusus ve theta. Yukaridaki tablolarda 1’den 2’ye gecerken spot baz varlik fiyati 100’den 104’e yukselmis volatilite ise sabit kalmisti yani muttefikleriniz iyi cikarmis. Aleyhinize calisan theta ise yeterli darbeyi indirememis ve toplamda 2 numarali tablodaki long call pozisyonlari iyi sonuclar getirmis. 2 numarali tablodan 3’e gecerken ise baz varlik fiyati ve volatilite ayni kalmis yani muttefikleriniz bosa vakit  gecirmis ama theta’nin bos durdugu herhangi bir gun yok. Theta ufak ufak ama surekli yumruk atan bir boksore benziyor. Sonuc olarak 3 numarali tabloda her uc stratejinin sonuclari esitleniyor. 3 numarali tablodan 4’e gecerken ise sadece volatilitenin %35’den %22’ye dustugunu varsayiyoruz ki hisse senetlerinin yukseldigi donemlerde genelde volatilite duser. Burada muttefik guc volatilite agir darbe aliyor long call pozisyonlari zarar ettiriyor.

Gordugunuz gibi isin onemli bir kismi sahadaki kuvvetlerden hangilerinin yaninda hangilerinin karsisinda yer almak istediginize karar vermek. 1 numarali tabloda her uc pozisyon icin de vega dost ve theta dusman durumda ama 2 numarali tablodan itibaren call spread icin vega dusman ve theta dost duruma geciyor. 100-104 Call Spread pozisyonu size limitsiz kar potansiyeli sansi vermiyor ama baz varlik hisse fiyati yukseldikce dost ve dusmanlarinizin degismesine olanak sagliyor. Bu nedenle greek degerlerinin takip edilmesi bu savasta onem kazaniyor. Tabii ki savasin hangi yonde gelisecegini tahmin etmek kolay degil yani baz varlik fiyati 2 numarali tablodaki gibi 104’e yukselmeyebilir. Belki sadece 103’e kadar yukselmesini bekliyorsunuz. O zaman da 100-104 yerine 100-103 call spread pozisyonunu dusunebilirsiniz. Daha da ilginci 100-104 ile baslayip daha farkli bir spread pozisyonuna gecmeyi deneyebilirsiniz. Dedigim gibi kurallarin ve prensiplerin olmadigi bir savas bu, ne gerekiyorsa yapin!

 

Asagida 95-100 ve 100-105 Bull Put Spread icin net pozisyon ve greek degerlerinin zaman icinde nasil degistigini goruyoruz. Baz varlik fiyatinin 100 TL’de sabit kaldigi varsayimi ile grafiklerin Bull Call Spread pozisyonuna benzedigini goruyoruz ancak net pozisyon degeri negatif degerlerden basliyor. Bunun aciklamasi pozisyonun credit bir pozisyonu olmasidir yani ilk etapta hesabiniza para girisi olur ama aslinda bu para sizin degildir. Bir anlamda borc olarak dusunurseniz negatif degerden baslamasini daha iyi anlarsiniz. Eger 95-100 put spread pozisyonunu sattiysaniz bu deger -2.1’den -0’e dogru gidecektir. Yani vade sonuna kadar 2.1 TL kar ettiniz demektir. Eger 100-105 put spread pozisyonu sattiysaniz ayni deger -3.07’den 5’e dogru gidecektir yani 1.93 zarar etmis olursunuz.

 

Bu bolume baslamadan once eger okumadiysaniz Bull Call Spread pozisyonu icin yaptigim daha genis aciklamalari okumanizi tavsiye ederim.

Bull Put Spread pozisyonu yuksek uygulama fiyatli put opsiyonunun satilip dusuk uygulama fiyatli put opsiyonunun alinmasi ile alinir. Boylece baz varliktaki yukselisten faydalanan bir pozisyon almis olursunuz. Aldiginiz opsiyon sattiginiz opsiyondan daha dusuk fiyatli oldugu icin vade basinda hesabiniza para girisi olur yani bir credit spread pozisyonudur. Asagida 95-100 ve 100-105 Bull Put Spread pozisyonlarinin grafiklerini bulabilirsiniz. Vade basinda baz varliktaki fiyat degisimine gore opsiyon pozisyonu ve greek degerlerindeki degisimleri gorebilirsiniz. Baz varliktaki yukselisten faydalandigimiz icin ve ITM oludugu icin 95-100 pozisyonu 100-105’e gore daha yuksek kazandirma ihtimaline sahip ama bunun karsiliginda maksimum kar potansiyelinin dusuk oldugunu goruyorsunuz.

 

Asagida 95-100 ve 100-105 Bear Call Spread icin net pozisyon ve greek degerlerinin zaman icinde nasil degistigini goruyoruz. Baz varlik fiyatinin 100 TL’de sabit kaldigi varsayimi ile grafiklerin Bear Put Spread pozisyonuna benzedigini goruyoruz ancak net pozisyon degeri negatif degerlerden basliyor. Bunun aciklamasi pozisyonun credit bir pozisyonu olmasidir yani ilk etapta hesabiniza para girisi olur ama aslinda bu para sizin degildir. Bir anlamda borc olarak dusunurseniz negatif degerden baslamasini daha iyi anlarsiniz. Eger 95-100 call spread pozisyonunu sattiysaniz bu deger -2.9’dan -5’e dogru gidecektir. Yani vade sonuna kadar 2.1 TL zarar ettiniz demektir. Eger 100-105 call spread pozisyonu sattiysaniz ayni deger -1.93’ten 0’a dogru gidecektir. Yani ilk bastaki 1.93’luk “borcunuz” 0’a inmis demektir ya da bir baska deyisle 1.93 kar etmis olursunuz. Ilk basta karisik gelecektir ama zamanla ilk etapta para cikisi gerektiren (debit) bear put spread gibi pozisyonlar ile para girisi saglayan (credit) bear call spread gibi pozisyonlar arasindaki farklara alisirsiniz. Yeni baslayanlar icin debit pozisyonlar daha basit olduklari icin daha rahat anlasilir olacaktir. Zaten bu pozisyonlari alirken goz onune alinmasi gereken daha onemli konular bulunabilir bu yuzden para girisi olan credit pozisyonlari secmek her zaman daha mantikli olmayabilir. Nakit giris cikisindan daha cok kar potansiyeline, risk getiri profiline odaklanmak daha mantikli olacaktir.

 
Set your Twitter account name in your settings to use the TwitterBar Section.
Content Protected Using Blog Protector By: PcDrome.
Back to Top ↑